Programa Pan Americano de Defensa y Desarrollo de la Diversidad Biológica, Cultural y Social - asociación civil

Guaraní A-I

 

Arriba • Guaraní A-I • Guaraní K-M • Guaraní Ñ-Y

 

 

Portada
Prensa
Índice
Correo
 

a            aquí, lugar

ã            sombra, alma 

a            caer

aguara            zorro

águi            de aquí

águio            de aquí para allá 

aguyje            gracias

ahániri            no

ahoja            frazada

ahy'o            garganta, voz

aichejáranga            ¡pobrecito!, ¡ay!

aipo            aquel 

aipóramo/aipórõ            entonces 

aja            durante

ajaka            cesto 

aje'i(ma)            hace rato 

ajépa?            ¿verdad?

aju            maduro

ajúra            cuello

akã            cabeza 

akãhatã            cabezón, cabeza dura

akãjere            marearse

akãnundu            fiebre

akãraku            enamorado, loco 

akatú (v) ape            derecha (a la)

akãvai            enamorado, loco 

aky            verde, no maduro

akÿ            mojado

Alemaniagua            alemán

alkila            alquilar

ama            lluvia

ama'ÿ            seco, sequía 

amambái            helecho 

ambue            otro 

amo            aquel, aquellos

amo tuguápe            allá en el fondo

amyrÿi            difunto

aña            diablo 

aña retã            infierno

andai            calabaza

añete            verdad

añete (hápe)             verdad (en) 

anga             pobrecito

ánga             alma 

anga, nga            lastimosamente

angata            preocupado

ange            hoy 

ange pyhare            anoche 

angeko(i)            preocupado

angepyhare            anoche 

angerete            hace poco

angu'a             mortero

angue            alma de muerto

ani (-tei/-ti)            ¡no!

ani chéne!            no será, que no sea 

año(nte)            solo

ao            ropa, vestido 

ape            espalda

ápe            aquí 

apere'a            conejo 

apesã [avati]            un manojo [de maíz] 

apo            confección

apu'a            redondo

apyka            asiento, silla 

apysa            oído 

apyte            centro

apytépe            en medio de

ára            día, tiempo

ára haku            calor, alta temperatura 

arahaku            verano 

arai            nube

araka'épa            cuándo

araka'eve            nunca

aramboha            almohada

aramboty            cumpleaños 

aramirõ            almidón

arandu            sabiduría, sabio, listo. 

arapoty            primavera 

ararecha            nacer

araro'y            invierno

arasa            guayaba 

aratiri            relámpago 

aravo            hora

are            tardar 

are porã            buen rato

aréma            desde hace tiempo 

arete            fiesta 

arhel            antipático

ári            sobre

árupi            por aquí

ary            año 

asaje            media mañana, mediodía 

asajepyte            mediodía

asúpe            izquierda

asy            mucho, profundo 

ate'ÿ            pereza, perezoso

atukupe            espalda

aty            reunirse, reunión

ava            hombre 

áva            cabellera 

ava ñe'ê            guaraní, lengua

avakachi            ananás 

avati            maíz 

avati            pororo maíz frito 

avati soka            pisón de mortero 

avei            también

ay            antipático

cháke            cuidado

chara             lana 

che mba'e            mío 

che rendumi            perdón, escúchame

che réra            llamarse

che róga opyta            vivir 

che rógape            casa 

chera'arõ            espérame 

chichã chinche            chipa torta 

chokokue            campesino 

chokora            chocolate 

chyryry            frito

dipara            echar a correr 

e (ha'e/ere/he'i)            decir 

e'a!            ¡oh!

eíra            miel (de caña), azúcar

eirete            miel de abejas 

eiru, eira rúa            abeja 

ete            verdadero

eterei            mucho, muy, demasiado 

falta            faltar

gana            ganar

gua            originario de

gua'u            ficticio, falso 

guahu            aullar

guapy            sentarse 

guarã            para 

guaraniete            guaraní puro 

guaripola            aguardiente, caña 

guasu            grande

guata            caminar, viajar

guata            funcionar

guataha            viaje

gue            apagarse

guéi            buey 

guejy            bajar(se)

gueteri            todavía

gui            de, por

guio, guivo            al lado de, detrás de 

guive            desde (que)

guy, guýpe            debajo

guyra            pájaro

§uahe            llegar 

§uaiguî, §uaimi            anciana

ha            y, que 

ha§ua            para que

ha (aha/reho/oho...)            irse, ir

ha hakykuéri            seguir

ha'ã            jugar a, disparar, tirar, probar 

ha'aresa            nacer

ha'arõ            esperar

ha'ejevy            repetir, volver a realizar

ha'etépe            puntual

ha'evéma            basta

ha'evete, ra'evete            mismo

haguére            por, a causa de

hai            escribir, grabar

hái            ácido

háime(te)            casi 

haimetéma            casi

háke            cuidado 

haku            calor 

hakykuépe            detrás 

hapy            quemar 

hasýpe            por fin 

hasýpe            apenas 

hasa            pasar

hasy            difícil 

hasy            enfermo 

hasy chéve            doler

hatã            duro

havõ            jabón

hayhu            querer, amar

hayviru'i             lloviznar 

he            rico, agradable

he'ê            dulce

he'ise            significa 

he'ÿ            soso 

hecha            ver, notar

hechanga'u            añorar 

hechapyrã            interesante

hechauka            mostrar, hacer ver 

hêe            sí 

heja            dejar 

heka            buscar 

hendu            escuchar, oír, entender 

henói            invitar, llamar

henondépe            delante

henyhê            lleno

hepy            caro

hepyme'ê            pagar

hesãi            sano

hesakã            claro

hesape            alumbrar

hese            por él 

heta ára rire            mucho tiempo

heta, eta            muchos 

hetaitéramo            a lo sumo

hetû            besar

hetû            oler

hi'a            fruta, da 

hi'ã            parece

hi'ãnte chéve            ojalá

hi'ári             encima

hi'ári            además

hi'upy            alimento, comida, comestible

hory            divertido, alegre, feliz 

hovasa            bendecir 

hovy            verde azulado

hovyû            verde oscuro

            negro

hu'u            tos

hu'û            blando

hupi            levantar

hupity            alcanzar

hyepýpe            dentro 

hykue            mojado

hypýi            rociar

ichupe            él, lo, a él 

igústo            gusto

ikatu            posible 

ilaja porã            simpático, de buen carácter

iñepyrûme            principio, comienzo 

ipýpe            dentro 

ipahá(gue)            último 

ipahápe            finalmente

iporã chéve            gustar

iporãma            suficiente, bastante 

iporãmante            bastante 

irû            colega, compañero

irundy            cuatro

ita            piedra 

itakua            cueva

Siguiente

  Arriba

Cuadernos de Bioética

INSTITUCIONES
ELABE~Mainetti
Observatorio Indígena
S.I.A. Información Ambiental

REVISTAS

Drogas, mejor hablar de ciertas cosas

Salud & Sociedad
S.I.D.A.: un desafío bioético

PROGRAMAS
Cát. Bioética y Derecho (UBA)

Cát. Derecho de los Pueblos Indígenas (UBA)

Cát. Biotech & Derecho (UBA)
Cát. Propiedad Industrial y Mercado (UBA)

Derecho, Economía y Sociedad

PROPUESTAS
Tesis doctorales y Magistrales

Dominique Lussier ~ Esculturas
Marea baja ~ Maré baixa

Preguntas o comentarios sobre este sitio Web

Programa Panamericano de Defensa y Desarrollo de la Diversidad biológica, cultural y social, asociación civil I.G.J. res. 000834

© ES MATERIAL DE DIVULGACIÓN.  Está autorizada su reproducción total o parcial.  Agradecemos citar la fuente. ¿Como citar el material publicado en estas páginas?

Nedstat Basic - Free web site statistics

Última modificación: Sábado, 11 de Junio de 2005